มุมสุขภาพ
สุขภาพ โภชนาการ และการบริหารร่างกาย

Custom Search
โคไตรม็อกซาโซล (Cotrimoxazole)
 
 

สรรพคุณ

เป็นยากลุ่มซัลฟา (Sulfonamide) ที่ออกฤทธิ์นาน ประกอบด้วย ซัลฟาเมท็อกซาโซล (Sulfamethoxazole)
กับไตรเมโทพริม (Trimethoprim) มีสรรพคุณ ดังนี้

1. ใช้รักษาโรคติดเชื้อแบคทีเรีย เช่น ไทฟอยด์ บิดชิเกลลา อหิวาต์ กระเพาะปัสสาวะอักเสบ กรวยไตอักเสบ
ต่อมลูกหมากอักเสบ ไซนัสอักเสบ หูชั้นกลางอักเสบ แผลริมอ่อน เป็นต้น
2. ใช้รักษาโรคปอดอักเสบจากเชื้อโปรโตซัว-นิวโมซิสติสคาริไน ในผู้ป่วยโรคเอดส์ (ดูรายละเอียดในเรื่อง "เอดส์"

ประเภทยา

ชนิดเม็ด ประกอบด้วย ซัลฟาเมท็อกซาโซล 400 มก. และไตรเมโทพริม 80 มก.
ชนิดน้ำ ขนาด 1 ช้อนชา มีตัวยาเท่ากับอย่างเม็ด 1/2 เม็ด

มีชื่อทางการค้า เช่น แบกทริม (Bactrim), เซปทริน (Septrin), ไบโอทริม (Biotrim), เมทริม (Metrim), แบซิน (Bacin) เป็นต้น

ขนาดและวิธีใช้

ผู้ใหญ่ ครั้งละ 2 เม็ด วันละ 2 ครั้ง หลังอาหารเช้าและก่อนนอน
เด็ก ให้คำนวณตามขนาดของไตรเมโทพริม คือ 6 มิลลิกรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมต่อวัน แบ่งให้วันละ 2 ครั้ง หรือจะแบ่งตามน้ำหนักตัว ดังนี้
ต่ำกว่า 10 กก. ให้ครั้งละ 1/2 ช้อนชา (1/4 เม็ด)
10-16 กก. ให้ครั้งละ 1 ช้อนชา (1/2 เม็ด)
17-23 กก. ให้ครั้งละ 1 1/2 ช้อนชา (3/4 เม็ด)
24-32 กก. ให้ครั้งละ 2 ช้อนชา (1 เม็ด)
33-40 กก. ให้ครั้งละ 3 ช้อนชา (1 1/2 เม็ด)
มากว่า 40 กก. ให้ขนาดเท่าผู้ใหญ่
วันละ 2 ครั้ง หลังอาหารเช้าและก่อนนอน นานประมาณ 7-10 วัน (สำหรับบิดชิเกลลาให้นาน 5 วัน, กระเพาะปัสสาวะอักเสบ 3 วัน, แผลริมอ่อน 7 วัน)

ผลข้างเคียง

อาจทำให้คลื่นไส้อาเจียน ท้องเดิน หรือแพ้ยาได้

ข้อควรระวัง

1. อาจเกิดอาการแพ้ยาได้ โดยขึ้นเป็นลมพิษ ผื่นคัน ปากบวม ตาบวม หรือมีเม็ดใส ๆ ขึ้นตามปาก ตา ทวารหนัก
ช่องคลอด ลำตัวหรือแขนขาได้ หรือเป็นไข้ บางคนอาจแพ้รุนแรง หนังลอก ตาเปื่อย ปากเปื่อย ซึ่งเรียกว่า
กลุ่มอาการสตีเวนส์-จอห์นสัน (Stevens-Johnson syndrome) ได้ คนที่มีประวัติแพ้ยาซัลฟา ห้ามใช้
ยาซัลฟาตัวใดตัวหนึ่งอีกต่อไป
2. อาจทำให้ร่างกายสร้างเม็ดเลือดขาวน้อยลง (agranulocytosis) หรือเกิดโรคโลหิตจางอะพลาสติกได้
ในคนที่มีภาวะพร่องเอนไซม์จี-6-พีดี ถ้ากินยานี้อาจทำให้เกิดโรคโลหิตจางจากเม็ดเลือดแดงแตกได้ ห้ามใช้
ยาซัลฟาในผู้ป่วยประเภทนี้
3. อาจทำให้คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเดินได้

ข้อห้ามใช้

คนที่มีประวัติแพ้ยากลุ่มซัลฟา หรือมีภาวะพร่องเอนไซม์จี-6-พีดี (ขอบคุณข้อมูลจาก thailabonline.com)