มุมสุขภาพ
สุขภาพ โภชนาการ และการบริหารร่างกาย

Custom Search
ของเหลวไหลจากหัวนมเป็นมะเร็งหรือไม่
 
 

                                          

     เต้านมของสตรีเป็นสรีระที่งดงามและน่าเชยชมดั่งศิลปะอันเลอค่าชิ้นหนึ่ง แต่ถ้าหากมีของเหลวไหลออกมา ไม่ว่าจะเป็นน้ำเหลือง เลือด หนอง และน้ำนม (ที่หย่านมลูกมากกว่า 6 เดือนแล้ว) หรือแม้แต่น้ำสีใสๆ ดั่งน้ำสลัดน้ำใส ก็ทำให้ความงามหายไปพลัน ทำให้สตรีเป็นทุกข์ ทุกข์หนักด้วย เพราะทำให้สูญเสียภาพลักษณ์และความมั่นใจอะไรบางอย่างไป

     ของเหลวไหลจากหัวนม (Nipple Discharge) เป็นมะเร็งหรือไม่เป็นคำถามที่มีเข้ามาในสายด่วนมะเร็ง แม้จะเป็นคำถามที่ไม่มีบ่อยเหมือนกับคำถามมะเร็งอย่างอื่น แต่เป็นเรื่องที่สร้างความวิตกกังวลให้กับสตรีเป็นอย่างมาก ข้างฝ่ายคนถูกถามก็ไม่ค่อยสบายใจนัก เพราะฟังธงชัวะๆ ไปไม่ได้ว่าเป็นมะเร็งหรือไม่เป็น

     จะขอยกตัวอย่างคำถามเรื่องนี้จากหลายๆ คำถาม เช่น

     "ลองบีบหัวนมตัวเอง พบมีน้ำใสๆ ออกจากหัวนมด้านขวาข้างซ้ายไม่มี บีบสองครั้งห่างกันหนึ่งอาทิตย์ ก็พบทั้งสอบครั้งก่อนหน้านี้เคยตรวจเอกซเรย์เต้านมที่โรงพยาบาลเอกชน หมอบอกว่าเป็นถุงน้ำธรรมดา ถ้าอย่างนี้จะมีโอกาสเป็นมะเร็งไหม"

     "ตอนนี้หย่านมลูกปีกว่าแล้ว แต่มีน้ำนมไหลจากเต้านมข้างซ้าย ส่วนข้างขวาก็มี เป็นน้ำใสๆ แต่จะมีต่อเมื่อไปบีบมันถ้าไม่มีบีบก็ไม่ไหล อย่างนี้จะเป็นอะไรหรือเปล่า"

     ทั้งสองรายนี้เจ้าหน้าที่สายด่วนมะเร็งได้แนะนำให้ไปพบศัลยแพทย์แล้ว เพื่อการวินิจฉัยที่ถูกต้องต่อไป

     ทีนี้มาดูรายละเอียดเรื่องนี้กัน อย่างน้อยก็จะได้ลดความกังวลใจได้ระดับหนึ่ง และทางฝ่ายแพทย์ถึงกับยกเรื่องนี้เป็นหัวข้อใหญ่มาพูดกันในงานประชุมวิชาการครั้งหนึ่ง แสดงว่า เรื่องนี้เป็นปัญหาที่น่าสนใจมากหัวข้อหนึ่ง

     แพทย์ที่มาบรรยายมีทั้งศัลยแพทย์และอายุรแพทย์ที่เชี่ยวชาญเรื่องนี้โดยตรง ซึ่งมี 3 ท่าน คือ นายแพทย์วิชาจรูญรัตน์ นายแพทย์รุ่งโรจน์ ถั่วพานิช และ นายแพทย์วรวงษ์ เสตสุบรรณ ฉันขอสรุปเรื่องราวพอสังเขปดังนี้

ของเหลวจากหัวนมเสี่ยงเป็นมะเร็งไหม

     อย่างที่บอกข้างต้น เรื่องนี้เป็นปัญหาที่พบน้อย ไม่บ่อยแต่เป็นปัญหาสำคัญที่สร้างความรำคาญและความกลัวให้กับผู้หญิงที่กลัวกันมากคือ กลัวจะเป็นมะเร็งเต้านม

     อุบัติการณ์การเกิดเป็นมะเร็งมีได้ค่ะ แต่ ประมาณ 5 เปอร์เซ็นต์ อีก 95 เปอร์เซ็นต์ที่เหลือเป็นเนื้องอกธรรมดาเสียส่วนใหญ่

     พอเห็นอุบัติการณ์ที่ไม่มากมายขนาดนี้ก็หวังว่าคงสบายใจได้เปลาะหนึ่งนะคะ

ของเหลวปลอมหรือจริง

     ของเหลวที่ไหลจากหัวนมในที่นี้ จริงๆ จะต้องออกจากท่อน้ำนม ซึ่งอยู่ในเต้านม ถ้าแค่ออกจากผิวหนังนั้นส่วนใหญ่จะเป็นของปลอม เพราะบางครั้งเกิดการติดเชื้อที่ผิวหนังบริเวณเต้านม หรือเป็นโรคผิวหนังบางชนิด ก็ทำให้มีของเหลวไหลออกมาได้

     สาเหตุที่ทำให้มีของเหลวไหลจากหัวนมมีหลายอย่างเช่น

  • การกินยาบางอย่าง เช่น ยารักษาโรคจิตบางชนิด ยารักษาอาการทางระบบทางเดินอาหารบางตัว
  • คนท้อง หรือแม้แต่คนที่ท้องแล้วไปทำแท้ง
  • การบีบบ่อยๆ
  • เครียด
  • ชัก
  • การกระทบกระเทือนทางสมอง
  • ติดเชื้อ
  • เนื้องอกในสมอง
  • มะเร็งเต้มนม

ปัจจัยเสี่ยงมะเร็ง

     ประเด็นนี้เป็นประเด็นสำคัญ สตรี (หรือแม้แต่บุรุษ) ที่มีของเหลวไหลจากหัวนมควรใส่ใจเป็นพิเศษ เพราะถ้าเกิดขึ้นจะมีโอกาสเป็นมะเร็งเต้มนมได้สูง คือ

  1. อายุมากกว่า 55 ปี
  2. ของเหลวนั้นเป็นเลือด หรือน้ำเหลืองปนเลือด
  3. คลำพบก้อน

     ทั้งสามปัจจัยนี้มาจากการเก็บข้อมูลผู้ป่วยที่มีของเหลวไหลจากหัวนม ต้องนอนพยาบาลเพื่อการวินิจฉัยเพิ่มเติม ผลที่ออกมา กลุ่มคนเหล่านี้พบว่าเป็นมะเร็งเต้านมสูง

     แต่ไม่ได้แปลว่าคนที่อายุน้อยกว่า 55 ปี ของเหลวเป็นสีอื่นและคลำไม่ได้ก้อนแล้ว โอกาสที่เป็นมะเร็งจะไม่มี เพียงแต่โอกาสน้อยลงเท่านั้น

ทำอย่างไรต่อไป

     แน่นอนค่ะ ถ้าเกิดเหตุผิดปกติกับสุขภาพนมเช่นนี้ก็ต้องไปหาหมอ แพทย์อันดับแรกที่พวกเราแนะนำให้ไปหาคือศัลยแพทย์ เพราะเชี่ยวชาญเกี่ยวกับโรคนี้มากที่สุด (แต่ไม่ได้สั่งให้ไปตัดนมออกนะคะ)

     ส่วนแพทย์จะทำอย่างไรต่อไปก็แล้วแต่ท่านละค่ะ จะใช้วิธีเอกชเรย์เต้านม หรือที่บางคนชอบเรียกว่าวิธีนมทาบเหล็กอัลตราซาวนด์ การเอาของเหลวนั้นไปย้อมหาเซลล์มะเร็ง การเจาะเลือดหาระดับฮอร์โมนบางตัว เช่น ฮอร์โมนโปรแลกติน ในกรณีที่น้ำนมไหลผิดปกติ (อย่างกรณีสตรีรายที่หย่านมลูกแล้วมีน้ำนมไหลออกมาจากเต้านม) รวมทั้งการตัดชิ้นเนื้อไปดูเป็นต้น

     ส่วนการส่องกล้องเข้าไปดูในท่อน้ำนมเหมือนกับที่ส่องกล้องไปดูในท่อหลอดลมปอด บ้านเราตอนนี้ยังไม่แพร่หลายเหมือนญี่ปุ่น ยุโรป อเมริกา แต่อีกหน่อยก็คงจะแพร่หลาย ซึ่งเมื่อเจอสิ่งผิดปกติที่สมควรผ่าตัดก็อาจจะต้องทำ จะผ่าตัดเล็กหรือใหญ่ก็แล้วแต่กรณี

     หรือแพทย์อาจจะไม่ทำอะไรเลย แค่แนะนำแล้วนัดมาดูอาการเป็นระยะๆ ก็มี แล้วแต่กรณีอีกละค่ะ และนายแพทย์รุ่งโรจน์บอกว่า "เท่าที่ติดตามคนไข้มาพบว่า อาการของเหลวไหลออกจากหัวนมจะหายไปได้เองถึง 73 เปอร์เซ็นต์ภายในห้าปี"

     หรืออย่างกรณีที่มีน้ำนมไหลผิดปกติ ที่มีสาเหตุเกิดจากเนื้องอกในสมอง นายแพทย์วรวงษ์บอกว่า "เป็นเนื้องอกในสมองชนิดเดียวที่รักษาด้วยยาแล้วได้ผลดี"

     สรุปแล้ว ภาพรวมการที่มีของเหลวไหลจากนมเมื่อเจาะดูรายละเอียดแล้ว เป็นปัญหาที่ไม่น่าวิตกกังวลมากนัก เพราะส่วนใหญ่มีหนทางแก้ และแก้ได้ผลดีด้วย ยกเว้นกลุ่มที่ต้องกลุ้มใจหน่อย คือกลุ่มที่มีอายุมากกว่า 55 ปี ของเหลวนั้นเป็นเลือดหรือเป็นหนองปนเลือด และมีก้อนด้วย กลุ่มนี้นับว่าเป็นกลุ่มเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งเต้านมได้สูง

     แต่ถึงกระนั้น กลุ่มเสี่ยงนี้ไม่ได้แปลว่าจะเป็นมะเร็งกันทุกคน ขอให้ไปตรวจตามหมอนัดก็แล้วกัน

     ส่วนกลุ่มอื่นซึ่งมีจำนวนมาก โอกาสเป็นมะเร็งน้อยลงไปมากๆ จนแทบจะไม่มี ยิ่งประเภทที่ชอบบีบนม เดี๋ยวๆ บีบ เดี๋ยวๆ บีบ ไม่ว่าเพื่อเป้าหมายอะไร และถูกใครบีบก็ตามจนของเหลวไหล ประเภทนี้ในทางการแพทย์เขาว่าไม่ค่อยมีความสำคัญมากเก่ากับของเหลวที่ไหลออกมาเอง (Spontaneous)

     ดังนั้นกลุ่มนี้จึงไม่ต้องกลุ่มใจให้มากมายนักว่าจะเป็นมะเร็ง แต่ให้ไปกลุ้มใจกับการหาวิธีลดความถี่การบีบหัวนมลงแทนก็แล้วกัน

ขอบคุณข้อมูลจาก : นิตยสารชีวจิต ฉบับที่ 152